A. Serap Fırat – Doğayı Ve İnsanı Yoksullaştırıcı Kentleşme Pratikleri

Özet

Bu makalede, bir yandan hızlı ve kontrolsüz kentleşme ve konut politikalarının,
metropoliten kentlerdeki çevresel etkileri irdelenmiş; diğer yandan bu politikaların
sonucu olarak açığa çıkan, yoksulluk, eşitsizlik, yoksunluk ve ayrımcılık gibi metropoliten
kent sakinlerinin karşılaştığı sorunlar genel bir çerçeve içinde ele alınmıştır. Son yıllarda
en fazla gelişme izlenimi gösteren metropoliten alanlar, arazi kullanımında değişkenliğin
gözlendiği ve spekülatif yapılaşmanın yaygın olduğu alanlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Aynı zamanda lüks tüketim ürünleri ve bos zaman aktivitelerinin buraya yerleşmesiyle de
popüler kültürün gösterge mekanları haline gelmişlerdir. Ancak hem görsel hem de yaşam
alanı olarak görece fakir yerleşimlerle olan bütünleşmeyi ortadan kaldıran, lüks konut
siteleri ve rezidanslara dayanan bu tarz bir kentleşme, bölünmüş bir kent yaratmaktadır.
Sanayi ve hizmetlerdeki yeniden yapılanma, emek hareketliliği, iletişim sistemlerinin
hakimiyeti ve kültürel farklılıklardaki sürekli ayrışma ve bütünleşme süreci olarak gelişen
küreselleşme ile mekansal ayrışma derinleşerek hızlanmıştır ve toplumsal eşitsizlik
ve gelir dağılımda eşitsizlik, gruplar arası hiyerarşiyi keskinleştirmiş; sosyo-mekansal
katmanları kutuplaşmış bir yapıyı ortaya çıkarmıştır. Hem ucuz hem de nitelikli işgücü
potansiyeline sahip büyük kentler, emeğin yeniden üretiminde temel konulardan biri olan
konut ve konut alanı/yaşam çevresi talebinin oluşturulmasında, düzenli konut alanlarının
geliştirilmesi açısından daha küçük kentlerden farklılık göstermektedir. Oysa metropoliten
kentsel gelişme alanları, arsa piyasasının şekillenmesinde etken olan aktörlerin
beklentileri doğrultusunda bir eğilime sahiptir. Açıktır ki, yapı ürünleri, hammaddenin
elde ediminden yok edilmelerine kadar, yani yaşam döngüleri boyunca, çevreyi olumsuz
yönde etkileyebilmektedirler. Bu tür hem insani hem de çevresel yoksulluğu çözebilmek
ve kentlerin doğal kaynaklarını korumak ve olası kalkınma çabalarını düzenleyebilmek
için, sağlıklı bir kentleşme politikasına kaçınılmaz bir gereklilik bulunmaktadır.

Anahtar kelimeler: Metropoliten Kentler, Hızlı ve Kontrolsüz Kentleşme, Konut
Politikaları, Yoksulluk, Kentsel Çevre.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu